Wydanie 376(75) 2025

Abstrakt. Relacje między psami a ludźmi są dobrze znane, a więzi między tymi dwoma gatunka- mi pełnią wiele istotnych funkcji. Ta niezwykła więź manifestuje się psychologicznymi i fizjologicznymi zmianami, które wpływają na nasze życie. Proces wspólnego zamieszkiwania i przywiązania człowieka do psa spowodował pewne zmiany w naszych postawach i zdolnościach do komunikacji międzyga- tunkowej. Dzięki temu możemy dostrzegać i rozumieć sygnały wysyłane przez drugi gatunek oraz umiejętnie na nie reagować. Psy komunikują się wizualnie, wykorzystując różne części ciała. Stosują również komunikację dotykową, słuchową i węchową, wydając dźwięki i analizując zapachy. Mimo wieloletniego współżycia i interakcji między psami a ludźmi wciąż istnieją pewne bariery komunikacyj- ne, które specjaliści uważają za kluczowe do rozwiązania. Jednym z najistotniejszych czynników jest zwiększenie edukacji ludzi w zakresie porozumiewania się z psami. Ważne jest, aby właściciele psów kontynuowali edukację w zakresie języka psów, co pozwoli im lepiej zrozumieć potrzeby i zachowania swoich pupili oraz przyczyni się do budowania jeszcze bardziej satysfakcjonującej relacji. Dbanie o dobrostan psów powinno być priorytetem, a właściciele powinni być odpowiedzialni za zapewnienie im odpowiednich warunków i opieki.

Abstrakt. Rośliny od zawsze były źródłem pożywienia dla ludzi i zwierząt gospodarskich. Podczas poszukiwań roślin jadalnych pierwsi ludzie odkryli te, które uśmierzały ból, przyspieszały gojenie ran i konserwowały żywność. Konie żyjące w naturze wykorzystywały swoje wrodzone instynkty do samo- dzielnego wybierania potrzebnych im roślin. Ich dieta obejmowała różnorodne liście, korzenie, kłącza, a nawet korę, które były naturalnym źródłem składników leczniczych. Dzięki tym roślinom konie mogły samodzielnie znaleźć odpowiednie substancje, które pomagały im zwalczać choroby. W dzisiejszych czasach koniom można podawać bar ziołowy w celu urozmaicenia ich diety. Dlatego też w niniejszej pracy oceniono skład podstawowy, zawartość składników mineralnych i metali ciężkich w dziesięciu gatunkach ziół. Oceniane rośliny charakteryzowały się istotnie różnym składem makroskładników. Ziele mniszka lekarskiego miało istotnie najwyższą zawartość białka surowego, składników mineralnych wyrażonych w postaci popiołu surowego oraz węglowodanów w porównaniu z pozostałymi badanymi ziołami. Istotnie najwyższą zawartością włókna surowego, które jest ważnym elementem prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego koni, charakteryzowały się krwawnik pospolity i wiązówka. Jeżówka purpurowa okazała się najbogatsza w makroelementy, zwłaszcza pod względem zawartości wapnia i magnezu, przy jednoczesnej niskiej zawartości sodu i potasu. Na szczególną uwagę zasługuje mniszek lekarski jako roślina o wysokiej zawartości mikroskładników o właściwościach przeciwutleniają- cych (Fe, Zn i Mn). Zawartość Co, Cr, Mo, Pb, Cd i Ni była poniżej granicy wykrywalności zastosowanej metody analitycznej we wszystkich ziołach. Wykorzystanie badanych gatunków roślin zielarskich w ży- wieniu koni może wzbogacić dietę w naturalne surowce, które mogą działać profilaktycznie, niwelować objawy chorobowe, a także stanowić wsparcie dietetyczne w postępowaniu terapeutycznym.

Abstrakt. Celem badań było zrozumienie motywacji właścicieli podczas wyboru psa, sprawdzenie, czy badane grupy psów różnią się między sobą liczbą zdiagnozowanych chorób, a także zbadanie, jak opiekunowie postrzegają zdrowie swoich psów. W tym celu przygotowano ankietę i udostępniono ją właścicielom trzech porównywanych grup psów (brachycefaliczne, niebrachycefaliczne, nierasowe) za pośrednictwem portali społecznościowych. W pracy postawiono trzy hipotezy badawcze: 1) istnieje zależność pomiędzy badanymi grupami a czynnikami wpływającymi na wybór psa; 2) psy ras brachyce- falicznych mają większą liczbę zdiagnozowanych jednostek chorobowych w porównaniu z pozostałymi grupami psów; 3) właściciele psów ras brachycefalicznych lepiej oceniają zdrowie swojego psa niż opiekunowie pozostałych grup badawczych. Hipotezy zweryfikowano za pomocą testu niezależności chi-kwadrat Pearsona oraz testu Kruskala–Wallisa. Uzyskane wyniki wykazały, że istnieje związek między czynnikami wpływającymi na wybór psa a badanymi grupami. Stwierdzono również, że nie ma związku między grupą badawczą a liczbą zdiagnozowanych chorób i subiektywną oceną zdrowia psa przez właściciela.

Abstrakt. Badania polowe przeprowadzono w latach 2018–2020 w Rolniczej Stacji Doświadczal- nej w Zawadach, należącej do Uniwersytetu w Siedlcach. Eksperyment założono w układzie split-plot, w trzech powtórzeniach, na glebie lekko kwaśnej, należącej do kompleksu żytniego bardzo dobrego. Badania obejmowały dwa czynniki: odmiany ziemniaka jadalnego (Jurek i Finezja) oraz metody pie- lęgnacji uprawy przy wykorzystaniu różnych sposobów nanoszenia herbicydu. Celem badań było określenie wpływu rodzaju dysz opryskiwaczy na skuteczność zwalczania chwastów i plonowanie ziemniaka. Badania obejmowały dwa czynniki: (I rzędu) – dwie odmiany ziemniaka jadalnego: Jurek i Finezja oraz (II rzędu) – cztery sposoby nanoszenia herbicydu przy użyciu różnych typów rozpylaczy: 1) obiekt kontrolny – pielęgnacja mechaniczna (4-krotne obredlanie połączone z bronowaniem przed wschodami i jednokrotne obredlanie po wschodach); 2) nanoszenie herbicydu rozpylaczami płasko- strumieniowymi AP12003; 3) nanoszenie herbicydu rozpylaczami wirowymi HCI8003; 4) nanoszenie herbicydu rozpylaczami 3D Hypro. We wszystkich wariantach opryski wykonano przy ciśnieniu 4 bary i wydajności 1,39 l/min. Wyniki badań wykazały, że największy plon ziemniaków w porównaniu z grupą kontrolną uzyskano, nanosząc herbicyd dyszą wirową. Największą skuteczność w redukcji zachwaszcze- nia odnotowano przy stosowaniu dyszy wirowej przy użyciu herbicydu. Badania wskazują, że właściwy dobór rozpylaczy może skutecznie ograniczać zachwaszczenie i poprawiać plon ziemniaków.

Abstrakt. Oceniono wpływ trzech różnych środków krioochronnych: dimetyloacetamidu (DMA), dimetyloformamidu (DMF) i dimetylosulfotlenku (DMSO) na plemniki zielononóżki kuropatwianej pod- czas procedury procesu kriokonserwacji. Nasienie pobrano od 18 zdrowych samców, które po wstępnej ocenie łączono w próbę zbiorczą. W świeżym nasieniu oceniano koncentrację, ruchliwość i morfologię. W ciągu 5 minut od pobrania ejakulaty rozrzedzono rozcieńczalnikiem EK, a później nasienie mrożono w słomkach. W wynikach po ekwilibracji zaobserwowano istotne różnice statystyczne (p < 0,05) w za- kresie ruchliwości (DMA: 82,0%, DMF: 82,5%, DMSO: 65,0%) oraz liczby żywych (DMA: 81,2%, DMF: 84,0%, DMSO: 68,5%) i martwych plemników (DMA: 18,8%, DMF: 16,0%, DMSO: 31,5%) w przypadku DMSO w porównaniu z DMA i DMF. Ruchliwość w rozmrożonym nasieniu istotnie różniła się (p < 0,05) dla DMSO (23,0%) w porównaniu z DMF (39,5%) i DMA (37,5%). Statystycznie istotne różnice (p < 0,05) zaobserwowano pomiędzy krioprotektantami dla żywych (DMA: 37,9%, DMF: 47,1%, DMSO: 30,8%) i martwych plemników (DMA: 62,1%, DMF: 52,9%, DMSO: 69,2%). Zarówno po ekwilibracji, jak i po zamrożeniu/rozmrożeniu najlepsze rezultaty uzyskano w środowisku dimetyloformamidu. Dimetyloacetamid i dimetylosulfotlenek osiągnęły satysfakcjonujące rezultaty w mrożeniu nasienia zielononóżki kuropatwianej.

Abstrakt. Celem badania była ocena poprawności żywienia koni w ośrodku jeździeckim zlokalizowa- nym w województwie zachodniopomorskim w Polsce poprzez analizę składu chemicznego stosowanych dawek pokarmowych w odniesieniu do obowiązujących norm żywieniowych dla koni. Badaniem objęto 12 koni użytkowanych rekreacyjnie, wykonujących lekką lub średnią pracę pod siodłem. Przeanalizo- wano dzienne dawki pokarmowe, obejmujące pasze objętościowe (siano, łuska słonecznikowa), pasze treściwe (owies, otręby ryżowe) oraz gotowe mieszanki paszowe. Oceniono wartość energetyczną i białkową dawek na podstawie analizy chemicznej pasz oraz obliczeń wartości energii strawnej (ES) i białka surowego strawnego (BSS). Wyniki wskazują, że dawki pokarmowe nie zawsze odpowiadały zapotrzebowaniu koni. Nadmiar energii w diecie stwierdzono u 11 z 12 koni (92%), natomiast w diecie wszystkich zwierząt obserwowano niedobór białka. Dwa konie z chorobami metabolicznymi były żywione dietą niskoenergetyczną oraz niskobiałkową, co skutkowało najniższymi poziomami BSS w dawce, nie było to jednak błędem żywieniowym, ale celowym działaniem terapeutycznym. Brak indywidualnego dostosowania żywienia do potrzeb poszczególnych koni może prowadzić do zaburzeń metabolicznych oraz problemów zdrowotnych, takich jak nadmierne otłuszczenie lub utrata masy mięśniowej. Wnioski wskazują na konieczność precyzyjnego bilansowania dawek pokarmowych, szczególnie pod względem podaży białka i energii. Optymalizacja żywienia poprzez uwzględnienie indywidualnych potrzeb koni mogłaby przyczynić się do poprawy ich dobrostanu.

Abstrakt. Jakość skorupy jaj ma kluczowe znaczenie w produkcji drobiarskiej. Parametry takie jak grubość, wymiary, kształt i wytrzymałość skorupy wpływają na wylęgowość i straty ekonomiczne spowodowane uszkodzeniami jaj. Podczas gdy większość badań przeprowadzono na kurach nioskach, zmiany zachodzące w okresie nieśności u indyków są mniej znane. W prezentowanych badaniach zmierzono parametry jaj wylęgowych indyków na przestrzeni całego okresu użytkowania, zarówno jaj niezapłodnionych, jak i skorup powylęgowych. Jaja pochodziły ze stada B.U.T. Big 6 i zostały zebrane z trzech okresów nieśności: początkowego (1.–3. tydzień), środkowego (10.–12. tydzień) i końcowego (21.–23. tydzień). Z każdego okresu zebrano po 180 jaj niezapłodnionych i 130 skorup powylęgowych. Jaja mierzono (długość i szerokość) oraz oceniano wytrzymałość i grubość skorupy. Stwierdzono, że pod koniec okresu nieśności zmienia się rozmiar jaj (stają się większe) i kształt (są bardziej wydłużone). Spadek wytrzymałości skorupy (−14,03% pod koniec okresu nieśności) był szybszy niż obserwowane zmniejszenie grubości skorupy (−5,11% pod koniec okresu nieśności). Może to być konsekwencją zarówno zmian kształtu jaja, jak i pogorszenia struktury skorupy, co wpływa na jej wytrzymałość. Więk- sze zmniejszenie grubości skorupy jaja, będące konsekwencją rozwoju zarodka, zaobserwowano na początku okresu nieśności (9,56%) niż w środkowym i końcowym okresie (ok. 6,60%). Powodem tego mogła być mniejsza dostępna powierzchnia resorpcji wapnia w mniejszych jajach z początku okresu nieśności lub potencjalne zmiany w strukturze warstwy brodawkowatej w jajach z różnych okresów.